Schulden en een hoge energiefactuur? Controleer uw contract vóór een collectieve schuldenregeling

Ziet u elke maand meer geld verdwijnen naar elektriciteit en gas? En lukt het ondertussen niet meer om oude facturen, leningen of andere schulden af te betalen? Dan is het belangrijk niet alleen naar de schulden van gisteren te kijken, maar ook naar de vaste uitgaven van morgen.

Op 21 oktober 2026 lanceerde de FOD Economie de campagne ‘Durf vergelijken’. De Belgische energieregulator CREG ondersteunt de campagne met een gratis hulpmiddel om bestaande energiecontracten te controleren. Dat kan ook nuttig zijn wanneer u overweegt een collectieve schuldenregeling bij de arbeidsrechtbank aan te vragen.

Waarom uw energiekosten belangrijk zijn bij schulden

Wie een collectieve schuldenregeling aanvraagt, moet een duidelijk beeld geven van de volledige financiële situatie: inkomsten, noodzakelijke uitgaven, bezittingen en schulden. Een overzicht van alleen de achterstallige facturen volstaat niet om te beoordelen of de problemen structureel zijn en welk budget nodig blijft om menswaardig te leven.

Elektriciteit en verwarming behoren tot die noodzakelijke uitgaven. Een te laag ingeschat energiebudget kan later opnieuw betalingsproblemen veroorzaken. Een onnodig duur energiecontract kan dan weer geld wegnemen dat voor andere noodzakelijke kosten of voor een afbetalingsregeling nodig is.

Wat is de CREG Scan?

De CREG Scan is een gratis en onafhankelijke online controle van uw lopende elektriciteits- of aardgascontract. U vult gegevens van uw huidige contract in. De tool vergelijkt de prijsvoorwaarden met wat vandaag op de markt beschikbaar is.

Het resultaat is eenvoudig:

  • Groen: uw huidige contract behoort tot de gunstigere aanbiedingen. Veranderen hoeft mogelijk niet.
  • Oranje: uw contract zit rond het midden van de markt. Verder vergelijken kan nuttig zijn.
  • Rood: uw contract behoort tot de duurdere aanbiedingen. Het is verstandig het actuele aanbod te onderzoeken.

De CREG Scan verkoopt zelf geen contract. Ze toont hoe uw huidige contract zich tot de markt verhoudt. Voor een concreet nieuw aanbod kunt u daarna bijvoorbeeld de officiële V-test van de Vlaamse Nutsregulator raadplegen.

Kan iedereen 700 euro per jaar besparen?

Nee. De CREG meldde naar aanleiding van de nieuwe campagne dat voor honderdduizenden gezinnen een besparing tot ongeveer 700 euro per jaar mogelijk kan zijn. Dat is geen beloofde besparing voor ieder gezin.

Uw werkelijke voordeel hangt af van uw contract, woonplaats, verbruik, vaste vergoedingen en eventuele voorwaarden. De CREG Scan vergelijkt op basis van een gemiddeld verbruik. Controleer daarom ook welke totale kosten een nieuw contract voor uw eigen situatie zou meebrengen.

Let op kortingen waarvoor bepaalde voorwaarden gelden, bijvoorbeeld een minimale looptijd of tijdige betaling. De laagste geadverteerde prijs is niet altijd de laagste uiteindelijke kost.

En wat als u het sociaal tarief geniet?

Als u al het sociaal tarief voor energie ontvangt, hoeft u volgens de CREG niet over te stappen naar een commercieel tarief: het sociaal tarief is voordeliger dan de gewone aanbiedingen.

Het recht op dat tarief hangt af van wettelijke sociale statuten of tegemoetkomingen. Alleen het feit dat u schulden hebt of een collectieve schuldenregeling overweegt, geeft niet automatisch recht op sociaal tarief.

Twijfelt u of u recht hebt op het sociaal tarief? Laat dat controleren via de officiële informatie van de FOD Economie, uw leverancier of het OCMW.

Hoe pakt u dit praktisch aan?

Neem uw laatste jaarafrekening of voorschotfactuur erbij. Zoek de naam van uw leverancier, de exacte productnaam en de voorwaarden van uw contract.

Doe daarna de CREG Scan voor elektriciteit en, als u aardgas gebruikt, afzonderlijk voor aardgas. Bewaar het resultaat.

Blijkt verder vergelijken nuttig, onderzoek dan de beschikbare contracten. Bekijk niet alleen de maandelijkse voorschotten, maar vooral de verwachte totale jaarprijs. Een lager voorschot betekent immers niet noodzakelijk een lagere eindfactuur.

Past u uw contract aan, bezorg dan de gewijzigde overeenkomst en een realistische raming van uw toekomstige kosten aan uw advocaat of schuldhulpverlener.

Wat doet u met bestaande energieschulden?

Een goedkoper contract doet oude schulden niet verdwijnen.

Bewaar daarom ook aanmaningen, betalingsregelingen, eindafrekeningen en brieven van de leverancier of netbeheerder. Vermeld de openstaande bedragen in uw schuldenoverzicht, ook wanneer u een bedrag betwist.

Dreigt afsluiting of ondervindt u problemen met een betaalplan, neem dan meteen contact op met uw leverancier, het OCMW of een erkende schuldbemiddelingsdienst. Wacht niet tot alle documenten volledig zijn wanneer er een dringende situatie ontstaat.

Is een lager energiecontract voldoende om een collectieve schuldenregeling te vermijden?

Soms kan een beter budget, samen met onderhandelingen over bestaande schulden, helpen. In andere gevallen zijn de schulden zo groot en de inkomsten zo beperkt dat de problemen structureel blijven, ook nadat u op vaste kosten hebt bespaard.

Een collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke procedure. De arbeidsrechtbank onderzoekt of u aan de wettelijke voorwaarden voldoet en stelt bij toelating een schuldbemiddelaar aan. De regeling probeert uw schulden zoveel mogelijk af te betalen en tegelijk te waarborgen dat u en uw gezin menswaardig kunnen leven.

Een energiecontract vergelijken verandert op zichzelf niets aan de toelatingsvoorwaarden. Het kan wel helpen om uw dossier zorgvuldig voor te bereiden en een realistischer toekomstbudget op te stellen.

Wanneer vraagt u best juridisch advies?

Wanneer meerdere schuldeisers tegelijk invorderen, wanneer beslag of een woninguitzetting dreigt, wanneer schulden worden betwist of wanneer een eerdere schuldregeling is mislukt, is advies op maat belangrijk.

Wie een verzoekschrift bij de arbeidsrechtbank wil indienen, doet er goed aan de financiële toestand en de wettelijke voorwaarden vooraf te laten nakijken. Deze algemene informatie helpt bij de voorbereiding, maar vervangt geen individueel juridisch advies.

Geraadpleegde bronnen voor de blog

  1. CREG, ‘FOD Economie lanceert campagne “Durf vergelijken”’, 21 oktober 2026.
  2. CREG, ‘Is je energiecontract nog voordelig? Doe de CREG Scan’.
  3. CREG, ‘CREG Scan: veelgestelde vragen’ (o.a. sociaal tarief en gemiddeld verbruik).
  4. CREG, ‘Sociaal tarief’.
  5. FOD Economie, ‘Collectieve schuldenregeling’.
  6. Gerechtelijk Wetboek, art. 1675/2 e.v. (officiële geconsolideerde tekst).