Wat gebeurt er met uw studietoelage wanneer u in een collectieve schuldenregeling zit? Dat geld mag niet zomaar dienen om eender welke schuld af te betalen. Het Grondwettelijk Hof verduidelijkt dit in arrest nr. 122/2026 van 22 oktober 2026 over een studietoelage van de Franse Gemeenschap.
Waarom kwam deze vraag bij het Grondwettelijk Hof?
Een studente in collectieve schuldenregeling volgde in het schooljaar 2024-2025 een opleiding aan een hogeschool. Zij vroeg de vrijgave van haar studietoelage. De arbeidsrechtbank wees dat verzoek af, waarna zij hoger beroep instelde.
Het Arbeidshof te Bergen vroeg zich af of er een ongelijke behandeling ontstond. Buiten een collectieve schuldenregeling heeft de betrokken toelage een beschermde bestemming. Zou zij binnen de procedure wél mogen worden gebruikt voor schulden die niets met het onderhoud of de studies van de student te maken hebben?
In de boedel betekent niet vrij beschikbaar voor schuldeisers
Artikel 1675/7, § 1, tweede lid, van het Gerechtelijk Wetboek omschrijft de boedel ruim: zowel de goederen bij de toelaatbaarheid als de goederen die de verzoeker tijdens de uitvoering van de collectieve aanzuiveringsregeling verkrijgt, behoren ertoe.
Maar opname in die boedel heft de bijzondere regels voor een studietoelage niet op. Artikel 5, derde lid, van het decreet van de Franse Gemeenschap van 18 november 2021 bepaalt dat de toelage uitsluitend dient voor het onderhoud van de leerling of student en de gevolgde studie. Beslag voor schulden die geen verband houden met die doeleinden is uitgesloten.
Het Hof bevestigt dat die bestemming ook tijdens een collectieve schuldenregeling moet worden gerespecteerd. Het noemt de interpretatie dat de toelage dan voor andere doeleinden mag dienen kennelijk onjuist. Daarom behoeft de prejudiciële vraag geen antwoord. Het Hof vernietigt dus geen wetsbepaling en beveelt in dit arrest ook niet zelf de concrete vrijgave van de toelage.
Wat betekent dit praktisch voor uw studietoelage?
De belangrijke vraag is niet alleen op welke rekening het geld terechtkomt, maar ook waarvoor het wordt gebruikt. Een storting op de schuldbemiddelingsrekening maakt van een wettelijk bestemde toelage geen algemeen aflossingsbudget.
Ontvangt u de studietoelage waarop dit arrest betrekking heeft, bespreek dan tijdig met uw schuldbemiddelaar welke bedragen nodig zijn voor uw onderhoud en studies. Maak die kosten concreet en bezorg de bewijsstukken. Denk bijvoorbeeld aan inschrijvingsgeld, cursusmateriaal, vervoer en verblijf voor zover de uitgaven binnen de wettelijke bestemming vallen. Het arrest kent niet automatisch elke opgegeven uitgave toe.
- Bezorg de beslissing tot toekenning van de toelage, met het bedrag en het betrokken school- of academiejaar.
- Maak een overzicht van de te betalen kosten en hun vervaldagen.
- Vraag schriftelijk hoe de toelage in uw budget wordt verwerkt en hoe noodzakelijke betalingen worden geregeld.
- Laat een blijvend meningsverschil juridisch beoordelen. Trek niet zelf de conclusie dat u het geld buiten de regeling mag houden of naar eigen inzicht mag besteden.
Geldt dit ook voor een Vlaamse studietoelage?
Het arrest betreft uitdrukkelijk de regeling van de Franse Gemeenschap. Het is daarom geen voldoende basis om zonder verdere controle precies dezelfde conclusie te trekken voor iedere Vlaamse studietoelage of andere onderwijssteun. Daarvoor moet de toepasselijke regelgeving afzonderlijk worden nagegaan.
De praktische les is wel duidelijk: laat bij een collectieve schuldenregeling steeds controleren of een ontvangen bedrag een bijzondere wettelijke bestemming heeft. Dat kan bepalend zijn voor de manier waarop uw budget wordt beheerd.
Hulp nodig bij schulden en studiekosten?
Studeren en schulden afbetalen vraagt een haalbare begroting. Verzamel uw inkomsten, toelagen, vaste lasten en studiekosten, en bespreek ze met uw schuldbemiddelaar of advocaat. Zo kan worden nagegaan welke bescherming voor uw situatie geldt en welke stappen nodig zijn. Meer informatie over onze begeleiding vindt u op schuldbemiddeling.be.
Bron: Grondwettelijk Hof, 22 oktober 2026, nr. 122/2026, rolnummer 8520, ECLI:BE:GHCC:2026:ARR.122, in het bijzonder B.2-B.4 en het dictum. Lees het volledige arrest (pdf). Onderwerp gesignaleerd in het Jura e-zine van 30 oktober 2026. Deze bijdrage geeft algemene informatie; de beoordeling van een individueel dossier blijft noodzakelijk.