Extra kosten bij schulden kunnen een onbetaalde factuur snel doen oplopen. Maar een bedrag op een aanmaning is niet automatisch verschuldigd. Laat daarom ook controleren waarop de kosten steunen en of de contractvoorwaarden geldig zijn.

Controleer de herinnering en de kosten

Voor gewone consumentenschulden aan ondernemingen voorziet Boek XIX van het Wetboek van economisch recht in een eerste gratis herinnering en minstens veertien kalenderdagen om te reageren. Bij elektronische verzending begint die termijn de volgende kalenderdag; bij post op de derde werkdag na verzending.

De forfaitaire vergoeding is begrensd:

• Saldo tot en met 150 euro: maximaal 20 euro.
• Saldo van 150,01 tot en met 500 euro: 30 euro plus 10% van het gedeelte boven 150 euro.
• Saldo boven 500 euro: 65 euro plus 5% van het gedeelte boven 500 euro, maximaal 2.000 euro.

Bij een saldo van 1.000 euro bedraagt het plafond dus 90 euro. Die vergoeding moet contractueel voorzien zijn. Voor verwijlinteresten gelden eveneens grenzen; kmo’s hebben een bijzondere regel voor de begindatum. Voor onder meer krediet, energie, water en telecom moet u de specifieke regeling controleren. Lees de toelichting van de FOD Economie.

Ook onder het plafond kan een schadebeding onrechtmatig zijn

Een schadebeding bepaalt welke vergoeding de onderneming vraagt bij bijvoorbeeld laattijdige betaling. Wettelijke maximumbedragen sluiten een controle op onrechtmatige contractvoorwaarden niet uit. Een beding dat de rechten en verplichtingen kennelijk uit evenwicht brengt ten nadele van de consument, kan onrechtmatig zijn.

Het gevolg is wezenlijk: een onrechtmatig schadebeding moet in beginsel buiten toepassing blijven. De rechter mag het niet simpelweg herschrijven tot een lagere, wel aanvaardbare vergoeding. De oorspronkelijke factuur verdwijnt daardoor niet automatisch. Als de overeenkomst zonder het beding kan voortbestaan, blijft ze voor het overige bindend.

Dat onderscheid wordt toegelicht in het recente rechtspraakoverzicht van R. Steennot in het Tijdschrift voor Privaatrecht. Het is dus nuttig om zowel het gevraagde bedrag als de geldigheid van de onderliggende bepaling te laten beoordelen.

Wat als een incassobureau of gerechtsdeurwaarder schrijft?

Bij minnelijke invordering door een professionele schuldinvorderaar mag die geen afzonderlijke vergoeding voor zijn eigen tussenkomst van u eisen. Vraag een uitsplitsing van hoofdsom, interesten en kosten, met de bewijsstukken.

Een gerechtsdeurwaarder kan ook minnelijk optreden. Zijn brief betekent dus niet noodzakelijk dat er al een vonnis of beslag is. Bij invordering op basis van een uitvoerbare titel, zoals een vonnis, gelden andere regels en kunnen gerechtelijke kosten spelen. Meer over minnelijke schuldinvordering.

Extra kosten bij schulden controleren: uw checklist

• Bewaar de overeenkomst, algemene voorwaarden, facturen en herinneringen.
• Vraag welke contractbepaling en berekening de extra kosten rechtvaardigen.
• Betwist onjuiste kosten schriftelijk en concreet. Bewaar uw reactie.
• Laat een voorstel tot regeling beoordelen als het ook een erkenning van betwiste kosten of afstand van rechten bevat.
• Vraag een haalbaar afbetalingsplan als de schuld klopt maar u niet ineens kunt betalen. De schuldeiser hoeft dat niet automatisch te aanvaarden.

Negeer een dagvaarding niet. Tijdig advies helpt om uw standpunt en stukken aan de rechter voor te leggen.

Blijven de schulden onbetaalbaar?

Het controleren van extra kosten kan uw schuldenoverzicht nauwkeuriger maken. Soms blijft de totale schuldenlast ook daarna te zwaar. Dan is het zinvol om uw inkomsten, vaste uitgaven en schulden samen te bekijken en te laten beoordelen of een collectieve schuldenregeling passend is.

Bekijk hoe wij u helpen bij uw aanvraag voor een collectieve schuldenregeling. U kunt ook online juridische bijstand aanvragen. De voorwaarden voor pro-Deobijstand worden voor uw dossier gecontroleerd.

Bronnen

• R. Steennot, “Nietigheidssanctie”, in Overzicht van rechtspraak. Consumentenbescherming en marktpraktijken (2015-2025). Deel 1, TPR 2026, afl. 3, p. 1575-1595, in het bijzonder nrs. 377-379 en 385-386. Referentie in Jura (volledige tekst achter toegangsbeperking).
• FOD Economie, algemene regels bij niet-tijdige betaling en schuldinvordering, hierboven gelinkt.

Bijgewerkt op 12 oktober 2026. Deze algemene informatie vervangt geen beoordeling van uw concrete overeenkomst en invorderingsstukken.